Canchalagua

Opis rośliny:
Osiągająca wysokość zaledwie 30–40 cm Schkuhria pinnata jest rośliną roczną o wzniesionej, podłużnie rowkowanej łodydze z liśćmi aż do samego jej szczytu. Liście mają zróżnicowany wygląd, zwykle są pierzastozłożone lub podwójnie pierzaste, o długości 2–4 cm. Unerwienie liści jest delikatne. Roślina wytwarza kwiaty barwy żółtej, zebrane po 5–7 w każdym gronie, żeńskie – języczkowe lub obupłciowe – rurkowate. Pojawiają się zwykle w maju. Dojrzewające owoce mają żeberkowane ścianki i pokryte są włoskami. Mają kształt nieco podobny do piramidy.

Występowanie:
Roślina występuje w wielu krajach Ameryki Południowej, a głównie w Peru, Ekwadorze, Paragwaju, Urugwaju, centralnej części Chile i Argentynie. Zawleczona została nawet do Afryki i Australii. Spotyka się ją niekiedy w Europie. Rośnie na terenach otwartych, zwykle w dolinach andyjskich na wysokości od 2000 do 2700 m n. p. m. Rozprzestrzenia się jako roślinność wtórna, tworząc na terenach uprawnych skupiska krzewów. Często można ją też spotkać w miejscach podmokłych i błotnistych.

Surowiec leczniczy:
Nadziemna część rośliny – ziele.

Skład chemiczny:
Wśród związków biologicznie czynnych wymienia się węglowodory łańcuchowe, β-sitosterol, stigmasterol, taraksasterol, α- i β-spinasterol, γ-amyrynę, węglowodory o długości łańcucha od C27 do C33, lupeol, 3,4,5,7-tetrahydroksy-6-metoksyflawonol, 3,4,5,7-tetrahydroksy- 3-metoksyflawon, heliangolidy, eukannabinolidy, 11,13-dehydroeriolinę, poza tym seskwiterpeny, lignan schkuhrianol, flawonoid pektolinarygeninę oraz składniki siarkowe.

Zastosowanie:
W Peru i Argentynie roślina ta uznawana jest za środek regulujący funkcjonowanie przewodu pokarmowego, poprawiający łaknienie, detoksykujący i „oczyszczający” krew, głównie poprzez działanie moczopędne. Napar przygotowany z canchalagui działa również przeciwzapalnie, co wykorzystuje się pomocniczo w leczeniu chorób alergicznych, w chorobach nerek, pęcherza moczowego, wątroby i układu pokarmowego. Zanotowano też efekt obniżający poziom glukozy we krwi. W tym celu napar z kwitnącej rośliny pije się na czczo. Odwar z korzeni polecany jest przy otyłości. Używana jest pomocniczo w przypadkach kamicy żółciowej. Preparaty sporządzone z tego surowca stosuje się zewnętrznie w celu oczyszczenia skóry z zaskórników. W tym celu przygotowuje się napar w połączeniu z babką i chanca piedra. Wysuszone i sproszkowane gałązki i korzenie stosuje się jako środek przyspieszający gojenie i bliznowacenie w owrzodzeniach. Świeże liście i korzeń lub odwary z nich sporządzone działają antyseptycznie oraz przyspieszają oczyszczanie się ropni, owrzodzeń, ran ropnych i aft. Jest to główne zastosowanie tego surowca w krajach Afryki – Kenii i Zimbabwe. Schorzenia dróg oddechowych, a zwłaszcza kaszel napadowy są również wskazaniem do stosowania naparów z ziela canchalagui. W Boliwii gotowane liście stosuje się w leczeniu malarii jako substytut chininy.

---