Hercampuri

Opis rośliny:
Jest to trwała, niewielka, 3–15 cm roślina o krótkiej, nieco skręconej, ciemnobrązowej łodydze rozgałęziającej się dychotomicznie. Liście ma nieduże, proste, żółtawozielone do ciemnozielonych, pojedyncze, naprzeciwległe, kształtu równowąskiego lub lancetowatego, siedzące. Kwiaty są małe, barwy liliowej lub fioletowej, wielkości 1–1,5 cm, rozdzielnopłciowe, zebrane w kwiatostany szczytowe. Kielich kwiatowy jest rurkowaty, koloru zielonego, pięciodzielny, z działkami kielicha częściowo przykrywającymi płatki korony. Owoce zawierają dużą ilość brązowych lub czarnych nasion.

Występowanie:
Hercampuri rośnie samotnie lub w niewielkich skupieniach głównie w peruwiańskich Andach, w miejscach o klimacie chłodnym i okolicach zwanych „puna” – tzn. na trudno dostępnych pustkowiach o charakterystycznych, surowych warunkach klimatycznych, na wysokości 3500 – 4300 m n.p.m.

Surowiec leczniczy:
Cała nadziemna część rośliny.

Skład chemiczny:
Głównymi składnikami tego surowca są terpenoidy, a w tym monoterpeny pentanowe – sekoirydoidy (sekologanozyd, amarosweryna, amarogentyna) i sesterpenoidy (nitydazyna, nitiol). Poza tym flawonoidy, w tym: glikozydy flawonowe oraz ksantonowe (izoorientyna, magniferyna, 8--O-glukozyd demetylobellidifoliny, 1-O-glukozyd norswertianiny, 1-O-primwerozyd swertianiny, 8--O-glukozyd swertianiny), ksantony (norswertianina, demetylobellidifolina, swertianina), sterole (cholesterol, stigmasterol, ergosterol), ksantyny, saponiny, węglowodory, taniny, żywice, olejki lotne, kwas gencjanowy i składniki mineralne (sole Al, Ca, K, Na, Mg, chlorki).

Zastosowanie:
Dawniej roślina używana była powszechnie w celu łagodzenia bólów żołądka i regenerowania funkcji nerek oraz wzmożenia pracy wątroby. Również w celu zwalczania gorączki w malarii. Obecnie rozcieńczony odwar z ziela stosowany jest ze względu na działanie antyoksydacyjne (magniferyna), hepatoprotekcyjne, „oczyszczające” krew w zapaleniach wątroby i właściwości przeciwcukrzycowe. Odwary z ziela wywołują efekt żółciopędny, żółciotwórczy, za co odpowiedzialne są sekoirydoidy. Odwary z ziela stosuje się również przeciwko tworzeniu się kamieni żółciowych. Poprzez działanie lipolityczne i słabo moczopędne mogą wspomagać dietę odchudzającą, nie wywołując jednocześnie anoreksji. Kolejnym efektem działania jest wpływ na poziom cholesterolu – jest to najbardziej rozpowszechnione zastosowanie tego surowca w Peru. Nitiol i nitydazyna (sesterpenoidy) obecne w roślinie były ostatnio z powodzeniem testowane in vitro na linii komórkowej białaczki ludzkiej.

---