Iporuru
Nazwa łacińska:
Alchornea castaneifolia (Willd.) Jussien
Rodzina:
Euphorbiaceae
Opis rośliny:
Jest to na wpół zdrewniały krzew dochodzący do 9 m wysokości, rosnący na peruwiańskich
nizinach dorzecza Amazonki. Korę ma koloru jasnobrązowego. Korona jest rzadka
i przejrzysta. Liście są eliptycznolancetowate, z brzegiem karbowanym, skupione na końcach
nagich gałązek. Górna strona blaszki liściowej jest gładka i błyszcząca, dolną natomiast pokrywają
drobne włoski. Drobne kwiaty zebrane są w zwieszające się kiście. Płatki kwiatów mają barwę
bladozieloną. Roślina wytwarza owoc suchy w postaci dwukomorowej torebki zawierającej brązowawe,
błyszczące nasiona. Surowiec może być pozyskiwany jedynie w porze suchej, ponieważ
przez pozostałą część roku roślina jest częściowo zalana wodą.
Występowanie:
Iporuru występuje na niższych wzniesieniach oraz terenach zalewanych okresowo
wodą w dorzeczu Amazonki w Peru. W tym czasie znajduje się pod wodą.
Surowiec leczniczy:
Liście, kora i korzeń.
Skład chemiczny:
Użyteczne części rośliny zawierają zasady czwartorzędowe, chalkony, aurony,
steroidy, fenole proste, flawony, flawanony, flawononole, saponiny, taniny pirogalowe, ksantony
oraz nieliczne alkaloidy (alchorneina, izoalchorneina), poza tym alchorneinon, kwas antranilowy,
kwas gentyzynowy i johimbinę.
Zastosowanie:
Farmakologicznie czynne substancje zawarte są głównie w korze i korzeniu iporuru.
Sporządzone z tych części rośliny alkoholowe maceraty działające przeciwzapalnie stosuje się
doustnie w reumatyzmie i artretyzmie przebiegającymi z zaburzeniami ruchu, w przeziębieniach
oraz bólach mięśniowych. Pomocniczo można też stosować rozdrobnione liście na bolące miejsca
oraz rany. Odwar z liści stosuje się także w przypadku infekcji bakteryjnych, przeziębienia, kaszlu
i biegunek. Liście Alchornea castaneifolia używane są w celu regulacji hormonalnej w niepłodności
i okresie menopauzy. Ze względu na obecność johimbiny naparom z Alchornea castaneifolia przypisuje
się działanie afrodyzjakalne. W peruwiańskiej medycynie naturalnej suszonych liści tej
rośliny używa się do sporządzania naparów o działaniu hipoglikemicznym, które przyjmuje się
po posiłkach. Obecnie iporuru zdobywa popularność wśród sportowców, szczególnie w Ameryce
Północnej, ze względu na właściwości utrzymywania w odpowiednim stanie struktury mięśni i
ścięgien, jak też przeciwdziałania bólom oraz artretyzmowi z uwagi na swoje przeciwbólowe
i przeciwzapalne działanie (zawdzięcza to grupie alkaloidów zawierającej m.in. alchorneinę).
Badania in vitro wykazały również efekt przeciwbakteryjny wyciągu sporządzonego z iporuru w
stosunku do Staphylococcus aureus i Esherichia coli.