Muna-Muna
Nazwa łacińska:
Minthostachys setosa Brig.
Rodzina:
Labiateae
Opis rośliny:
Jest to roślina zielna lub niewielki krzew osiągający wysokość od 30 cm nawet do 2
m. Łodygę ma niezdrewniałą, nieznacznie pokrytą meszkiem, pędy bujnie, dychotomicznie rozgałęziające
się. Zielone, krótkoogonkowe liście kształtu eliptycznolancetowatego lub owalnego,
delikatnie zwężające się, o długości 1–5 cm, z delikatnie piłkowanym lub ząbkowanym brzegiem,
zaokrąglone u podstawy mają charakterystyczny aromatyczny zapach. Kwiaty małe, o białej koronie,
zebrane w gęste kwiatostany w postaci koszyczków umieszczone są na szczytach pędów lub
w kątach górnych liści.
Występowanie:
Roślina rozpowszechniona jest od Kolumbii i Wenezueli na północy do Brazylii,
Ekwadoru, Peru i Boliwii oraz północno-wschodniej części Argentyny na południu. W Peru głównie w departamentach
Cuzco, Puno, Ayacucho i Apurimac. Lubi stanowiska suche, na wysokości pomiędzy
2700 a 3400 m n.p.m.
Surowiec leczniczy:
Cała roślina, a zwłaszcza jej części nadziemne – liście, łodyga i kwiaty.
Skład chemiczny:
Głównym składnikiem rośliny jest olejek o zapachu miętowym zawierający
głównie mentol, izomenton oraz liczne terpeny, a wśród nich geraniol, pulegon, linalol i alkohol
izoamylowy, których obecność odzwierciedla specyficzny, przyjemny zapach muna-muna.
Oprócz tego w wyciągu etanolowym znajdują się flawonoidy, między innymi izoramnetyna, glukozyd kwercetyny i galaktozyd kwercetyny.
Zastosowanie:
Odwary lub napary z części nadziemnych rośliny stosowane są doustnie w celu wspomagania
procesów trawiennych, również przeciwbiegunkowo, przeciwrobaczo oraz w przypadku
kolek. Odwary z liści muna-muna podawane do wewnątrz wykazują działanie wiatropędne.
Zewnętrznie na skórę w postaci okładów lub plastrów odwaru z rośliny używa się ze względu na
jego przeciwgrzybicze i przeciwpasożytnicze właściwości (np. w świerzbie). Stosowany miejscowo
wywołuje również efekt przeciwbólowy i antyseptyczny. Jako surowiec olejkowy, muna-muna
świetnie nadaje się do wspomagania leczenia schorzeń dróg oddechowych. Napar z liści ma
zastosowanie w przeziębieniach jako specyfik przeciwgorączkowy oraz przeciwzapalny, a także w
schorzeniach nerek. Według mieszkańców Amazonii, zgodnie z tradycjami ludowymi, preparaty
z muna-muna mogą być używane w celu leczenia guzów. W mieszaninie z rośliną o nazwie chilca
bywają także stosowane w przypadkach złamania kości. Liście rośliny nakładane na zranioną
skórę działają przeciwkrwotocznie.