Zarzaparilla

Opis rośliny:
Jest to krzewiące się pnącze o długości dochodzącej do 50 m. Łodygi ma z reguły kolczaste, liście o kształcie okrągłojajowatym, sercowate lub strzałkowate, wyrastające z pochwy liściowej zaopatrzonej w dwa czepne wąsy. Liczne, bardzo intensywnie pachnące kwiaty zgrupowane są w baldachy. Okwiat jest sześciodziałkowy. Jest to gatunek dwupienny – kwiaty męskie mają sześć pręcików, a kwiaty żeńskie są jednosłupkowe. Roślina tworzy owoc w postaci jagody.

Występowanie:
Gatunek ten występuje głównie w Amazonii, zarówno na terenach położonych na poziomie morza, jak też na różnych wysokościach nad jego poziomem, aż do 2500 m. Zarzaparilla pochodzi z Peru. Rośnie też w Meksyku, Brazylii, Dominikanie, Jamajce i innych wyspach Indii Zachodnich oraz w Chinach.

Surowiec leczniczy:
Korzeń oraz sok z rośliny.

Skład chemiczny:
Surowiec zawiera: sarsasapogeninę, smilageninę oraz sitosterol, stigmasterol, saponiny steroidowe – sarsasaponinę, smilasaponinę i sarsaparillozyd – oraz glukositosterol, alkohol cetylowy, skrobię, żywice oraz mikroelementy.

Zastosowanie:
W Amazonii Smilax uważany jest za środek wzmacniający i detoksykacyjny, głównie poprzez stymulowanie działania wątroby narażonej, jak żadna inna tkanka, na działanie toksyn i odpowiedzialnej za ich przemiany w kierunku związków nieszkodliwych. Dodatkowo efekt ten wzmagają właściwości moczopędne surowca. Ta jego właściwość wykorzystywana jest w schorzeniach dróg moczowych. Stosowany jest także w leczeniu reumatyzmu i kiły, co związane jest z działaniem przeciwzapalnym i antybiotycznym. Już w 1530 roku roślina ta trafiła do Europy jako lek na syfilis. Istnieją informacje na temat jej wykorzystania w terapii chorób skóry, w tym także łuszczycy. W Ameryce Południowej niektórzy traktują zarzaparillę jako afrodyzjak.

---